vinuniversity6

Giới thiệu​

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang phát triển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) đã trở thành một trong những công nghệ cốt lõi, tạo ra bước nhảy vọt trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, tài chính, sản xuất và cả đời sống hằng ngày. Nhưng liệu bạn đã từng tự hỏi: Khái niệm về trí tuệ nhân tạo bắt đầu được hình thành từ khi nào? Lịch sử ra đời của AI là một hành trình dài, phản ánh khát vọng bất tận của con người trong việc mô phỏng tư duy và trí tuệ.

Tại Đại học VinUniversity, nơi đào tạo thế hệ sinh viên tương lai trong các ngành công nghệ cao, AI không chỉ là môn học mà còn là lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc hình thành và phát triển của trí tuệ nhân tạo, cùng những bước ngoặt quan trọng trong hành trình tiến hóa của công nghệ này.

Tham khảo thêm tại bài viết: Trường đại học VinUniversity hàng đầu Việt Nam

2. Khái niệm trí tuệ nhân tạo hình thành từ khi nào?​

2.1. Từ thời cổ đại – khát vọng mô phỏng trí tuệ con người​

Dù thuật ngữ “Artificial Intelligence” chỉ mới xuất hiện trong thế kỷ 20, nhưng ý tưởng về trí tuệ nhân tạo đã được ấp ủ từ hàng ngàn năm trước. Thời Hy Lạp cổ đại, nhà triết học Aristotle từng đưa ra các nguyên lý về logic và suy luận – nền tảng cho lập trình máy tính sau này. Trong truyền thuyết, con người cũng từng tưởng tượng ra những cỗ máy biết suy nghĩ, như người máy Talos hay Golem.

2.2. Thế kỷ 19 – Máy tính cơ học và thuật toán​

Bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa ý tưởng AI là vào thế kỷ 19, với nhà toán học Charles Babbage, người thiết kế ra máy tính cơ học đầu tiên. Đồng thời, Ada Lovelace, nữ lập trình viên đầu tiên trong lịch sử, đã viết thuật toán đầu tiên để xử lý dữ liệu – điều mà sau này trở thành cốt lõi của lập trình và AI.

2.3. 1950 – Những bước chân đầu tiên của trí tuệ nhân tạo hiện đại​

Năm 1950, nhà toán học lỗi lạc Alan Turing xuất bản bài báo "Computing Machinery and Intelligence", đặt ra câu hỏi nổi tiếng: "Liệu máy móc có thể suy nghĩ không?" và giới thiệu "Turing Test" – một phép thử để xác định khả năng tư duy của máy móc. Đây được xem là mốc khởi đầu cho ngành trí tuệ nhân tạo hiện đại.

2.4. 1956 – Sự ra đời chính thức của thuật ngữ “Artificial Intelligence”​

Năm 1956, tại Hội nghị Dartmouth ở Mỹ, nhà khoa học John McCarthy cùng các đồng nghiệp như Marvin Minsky, Allen Newell và Herbert Simon đã chính thức đặt ra thuật ngữ “Artificial Intelligence” và xác định đây là một ngành khoa học mới. Sự kiện này đánh dấu sự ra đời chính thức của trí tuệ nhân tạo như một lĩnh vực nghiên cứu khoa học độc lập.



------->> Xem thêm tại đây về: Học bổng Vingroup: cơ hội cho các nhân tài khoa học công nghệ

3. Những cột mốc quan trọng trong sự phát triển của AI​

• 1960s–1980s: Giai đoạn phát triển của các chương trình chuyên gia (expert systems) – những phần mềm có thể mô phỏng tư duy của chuyên gia trong các lĩnh vực nhất định.
  
  
• 1997: Siêu máy tính Deep Blue của IBM đánh bại kỳ thủ cờ vua số 1 thế giới Garry Kasparov – một minh chứng thực tế cho năng lực xử lý của AI.
  
  
• 2011: Siri – trợ lý ảo AI đầu tiên trên iPhone ra mắt, mở đường cho loạt ứng dụng AI trong đời sống.
  
  
• 2016: AlphaGo của Google DeepMind chiến thắng nhà vô địch cờ vây Lee Sedol – thể hiện khả năng học hỏi và chiến lược vượt trội của AI.
  
  
• Hiện nay: Trí tuệ nhân tạo được tích hợp vào nhiều lĩnh vực: chăm sóc sức khỏe, vận hành xe tự hành, tài chính, giáo dục, phân tích dữ liệu lớn (Big Data), và sáng tạo nội dung (như ChatGPT).
  

4. Trí tuệ nhân tạo trong giáo dục tại VinUniversity​

Tại Đại học VinUniversity, trí tuệ nhân tạo được xem là một trụ cột trong chương trình đào tạo Kỹ thuật và Khoa học Máy tính. Sinh viên không chỉ học lý thuyết nền tảng về học máy (machine learning), học sâu (deep learning), thị giác máy tính (computer vision) mà còn được tham gia các dự án nghiên cứu và ứng dụng thực tế cùng giảng viên, doanh nghiệp và hệ sinh thái công nghệ của Vingroup.

Ngoài ra, VinUniversity còn liên kết với các đại học danh tiếng như Cornell và UPenn để mang đến chương trình học chuẩn quốc tế, giúp sinh viên Việt Nam tiếp cận các xu hướng AI toàn cầu ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Tham khảo thêm tại bài viết: Vingroup cấp 1.100 học bổng du học toàn phần đào tạo Thạc sĩ, Tiến sĩ KHCN

5. Kết luận​

Khái niệm trí tuệ nhân tạo không phải là điều mới mẻ – nó đã được ấp ủ trong tâm trí nhân loại từ hàng ngàn năm trước. Nhưng chỉ từ giữa thế kỷ 20, với bước tiến về máy tính và khoa học dữ liệu, AI mới thực sự trở thành hiện thực. Từ những lý thuyết trừu tượng, AI nay đã len lỏi vào từng khía cạnh cuộc sống, mở ra kỷ nguyên số đầy tiềm năng nhưng cũng nhiều thách thức.

Với tầm nhìn toàn cầu và định hướng đào tạo tiên tiến, Đại học VinUniversity đang góp phần tạo ra thế hệ kỹ sư, nhà nghiên cứu và nhà lãnh đạo trong lĩnh vực AI – những người sẽ dẫn dắt công nghệ này phục vụ cho sự phát triển bền vững của xã hội tương lai.